Έφη Γαζή: Άγνωστη χώρα

Έφη Γαζή: Άγνωστη χώρα

Ένα βιβλίο, που δεν πρέπει να λείπει από την βιβλιοθήκη κάθε ερευνητή για να μην πω κάθε υπεύθυνου πολίτη, που είναι το πιο σωστό, πλην αυτός είναι πλέον σπάνιο είδος, καθώς ο  διεφθαρμένος, ηλίθιος και πολλαπλώς δια της οθόνης ψεκασμένος όχλος περί άλλα τυρβάζει. Έφη Γαζή: «Άγνωστη χώρα. Ελλάδα και Δύση στις αρχές του 20ού αιώνα» (εκδόσεις Πόλις). Επιτέλους μια εξαιρετική μελέτη, που δεν μετρά με το υποδεκάμετρο τα ιστορικά μας γονίδια τάχα για ν’ αποδείξει πόσο Ευρωπαίοι και Δυτικοί είμαστε, δηλαδή πόσο ραγιάδες μέχρι σήμερα, κυρίως τώρα!

Η Έφη Γαζή γεννήθηκε στην Λευκάδα και είναι καθηγήτρια Ιστορίας στο  Τμήμα  Κοινωνικής και Εκπαιδευτικής Πολιτικής του Πανεπιστημίου της Πελοποννήσου με πλούσια συγκομιδή στις πανεπιστημιακές έρευνες και σπουδές στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Με μια κουβέντα στην «Άγνωστη χώρα» δίνει με επάρκεια την ουσία και το μέτρο της άλλης άποψης και θέσης-άραγε και της μόνης λύσης;-πίσω από δυτικότροπα φληναφήματα και «εσπεριοδείς» μπούρδες, που μας φλομώνουν άλλοι συγγραφείς και λοιποί δημοσιολόγοι δήθεν για  τον (μοιραίο) μας μονόδρομο στην Ευρώπη, στην Ευρωπαϊκή Ένωση,  κατ’ ευφημισμόν όνομα του Δ’ Γερμανικού Ράιχ, το παράρτημα του Αμερικανικού Ιμπεριαλισμού.

Η «άλλη θέση» δίνεται μέσα από το έργο τριών σημαδιακών διανοητών, ουτοπιστών, συγκεχυμένων έως παρεξήγησης και παρεξηγημένων μέχρι κοινωνικής σύγχυσης: Αργύρης Εφταλιώτης, Περικλής  Γιαννόπουλος, Ιών Δραγούμης. Ως φιλόλογος, ερευνητής και συγγραφέας δεν έχω διαβάσει πληρέστερη παρουσίαση των επίμαχων «αντιδυτικών», χωρίς κραυγές και ψιθύρους προς μία ή άλλη άκρη του πολιτικού φάσματος. Προστρέχοντας στον πρόλογο: «Το βιβλίο εξετάζει τις όψεις του “αντιδυτικισμού” τις αναπαραστάσεις των ξένων, την καχυποψία απέναντι στην ξενομανία και την κριτική στη φραγκολατρεία των Ελλήνων της εποχής, ως μια διαδικασία συγκρότησης και κατανόησης του “εθνικού εαυτού”».

  Σε συνδυασμό μάλιστα με τον τίτλο του βιβλίου και την προσέγγιση ότι οι ιδέες των προειρημένων διανοητών «επιμένουν να επηρεάζουν τη σχέση μας με τη δική μας άγνωστη χώρα», είναι, νομίζω, μέγα ερωτηματικό, τεράστιο ζήτημα τί μένει σήμερα στην αγέλη νεοελλήνων από τις αιρέσεις, που σπέρνουν, έστω ρομαντικά, ουτοπικά, έστω υπερβολικά και κόντρα στις γεωπολιτικές και κοινωνικές συνθήκες ο Γιαννόπουλος, ο Δραγούμης, ο Εφταλιώτης; Τίποτα στο παλλαϊκό ταξικό κώμα, που βασιλεύει στην αποικία Γκραικυλία! Δεν ξέρω αν τα εισαγωγικά στο «εθνικός εαυτός» εμπεριέχουν  και σαρκασμό, αλλά τα όσα εξετάζει στο βιβλίο της η Έφη Γαζή-με άξονα τις θέσεις των τριών διανοητών-συνιστούν αναίρεση κάθε εθνικού και γνήσια πατριωτικού. Φυσικά και δεν πρόκειται για… άγνωστη χώρα. Από που κι ως πού χώρα; Ζούμε, με την συνενοχή μας,  σκλάβοι στο πασίγνωστο και φρικτό πειραματόζωο των ξένων κατακτητών.

Σταματώ εδώ τις γνωστές στους αναγνώστες της Ιστοσελίδας θέσεις. Πρωτίστως δεν επιθυμώ να στερήσω από τον αναγνώστη της Έφης Γαζή την απόλαυση της αφήγησης, το ξετύλιγμα του θέματος με ικανότητα. Ιδιαίτερα για τον Δραγούμη και τον Γιαννόπουλο, που έχουν κατά καιρούς γραφτεί τόνοι ανοησιών, που τους αποθεώνουν ή τους ρίχνουν στα τάρταρα  με στενά και στεγνά πολιτικά, κομματικά κριτήρια. Ο Εφταλιώτης περνά μάλλον αφανής την  φιλολογική και πατριδοκάπηλη αντάρα. Κι έρχεται ένα βιβλίο να θέσει γλαφυρά, εδραιωμένα, προπαντός αποστασιοποιημένα και «ψυχρά» τα ζητήματα, μόνο βάσει του έργου.  Ας πάρει ο αναγνώστης θέση για όλα τ’ αναφερόμενα και επίμαχα, που μας κρύβουν στην εκπαίδευση και στην λεγόμενη εγκύκλια παιδεία ή μας τα παρουσιάζουν διαστρεβλωμένα και πετσοκομμένα στον ταξικό Προκρούστη του «Ανήκουμε στην Ευρώπη», διάβαζε: Είμαστε αποικία  του Δ’ Γερμανικού Ράιχ»!

Ανατρέχοντας στο βιβλίο της Έφης Γαζή συνειδητοποίει κάθε φανατικός… δυτικιστής, εφόσον είναι καλοπροαίρετος, ότι ο «αντιδυτικισμός»  των Ελλήνων έχει αιώνων στέρεα ιστορική βάση και πνευματικές ρίζες. Δεν είναι καπρίτσιο αδαών. Ίσως να εντυπωσιάζει τον πρωτόπειρο αναγνώστη  ότι σημερινές αιρετικές θέσεις για ξενόδουλη Γκραικυλία διατυπώνονται σ’ ένα πυρήνα τόσο παλιά από τον Δραγούμη, τον Γιαννόπουλο και τον Εφταλιώτη. Μάλλον το πέρασμα του χρόνου και οι διαρκώς κλιμακούμενες ιμπεριαλιστικές πειρατείες των Δυτικών δικαιώνουν, επιβεβαιώνουν τους εν λόγω συγγραφείς. Φυσικά και μόνο στην κεντρική ιδέα της σκέψης τους. Προφανέστατα και συνιστά  ουτοπία η όποια «ελληνική αυτοκρατορία», η βαλκανική, ελληνοτουρκική ή άλλη συνομοσπονδία και συναφή ανεδαφικά, αλλά «πατριωτάκια του ήλιου, ο  μόνος δρόμος είναι η Ανατολή»! Η μάνα του Πολιτισμού! Δεν τα λένε σωστά οι τρεις στο ζήτημα της τυφλής ξενομανίας και αποικιοποίησης της Γκραικυλίας;

Μα ο τρόπος, που τα λένε… Είπαμε! Ρομαντικοί, ουτοπιστές, στον κόσμο τους ως προς την γεωπολιτική, ιστορική πραγματικότητα, με αντιφάσεις. Τραγικές μορφές, που το πλήρωσαν ακριβά κιόλας!  Μιλούσαν για ξενομανία και φραγκοκρατία, αλλά έμεναν εν μέρει μακριά από την ουσία της ξένης εξάρτησης. Πώς να προοδεύσεις εθνικά, όταν δεν έχει κράτος, όταν είσαι το «αθλιέστερον προτεκτοράτο»; Μένουν στον  πλούσιο ελληνικό πολιτισμό και-προς τιμήν τους-εστιάζουν στην σύγχρονη ακαταμάχητη εκδοχή, στον λαϊκό, αλλά ξεχνούν τις γεωπολιτικές, ιστορικές, κοινωνικές συνθήκες. Θαρρώ ότι συγγραφέας του βιβλίου καταπιάνεται ουσιαστικά με αυτό, πλην η κατάληξή του είναι τουλάχιστον τρανό δείγμα αμηχανίας: «Πώς μπορεί να δει κανείς, άραγε,  τον εαυτό του στον καθρέφτη της Δύσης, όχι για να αιχμαλωτίσει εκείνην αλλά για να ελευθερωθεί ο ίδιος»;

   Μιλάμε, κρίνουμε ή πυροβολούμε ενίοτε την ουτοπία, τον ρομαντισμό το «ζει στον κόσμο του» τον Δραγούμη και τον Γιαννόπουλο όταν «εμείς» μετά από έναν αιώνα συνεχίζουμε όλο και πιο φάλτσα την βιόλα της υποτέλειας; Πώς να αιχμαλωτίσετε, κυρία Γαζή, την  ματωμένη πόρνη Δύση και πώς ν’ απελευθερωθείτε όταν είσαστε (είμαστε) σκλάβοι έξι αιώνες, 400 χρονια στους Τούρκους και για την ώρα 200 στους Δυτικούς; Σπάστε τον καθρέφτη και γυρίστε μόνιμα στην Μάνα του Πολιτισμού Ανατολή! Αυτό δεν λένε (έστω πρωτόγονα) και οι τρεις, που τόσο επιτυχημένα ανθολογείται στο ενδιαφέρον σας βιβλίο;