Κώστας Παπασπήλιος: ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΙΣ ΜΠOΥΑΤ ΤΗΣ ΠΛΑΚΑΣ

Κώστας Παπασπήλιος: ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΙΣ ΜΠOΥΑΤ ΤΗΣ ΠΛΑΚΑΣ

Μας συνδέουν τα κοινά ενδιαφέροντα για τον πολιτισμό, την μουσική, ειδικά το ελληνικό τραγούδι, το διαχρονικά προικισμένο, παγκόσμιο τέκνο. Όποτε συναντιέμαι με τον Κώστα Παπασπήλιο, όσο καιρός και να περάσει, έχει πάντα κάτι καινούργιο στις αποσκευές του, έχει να «δώσει», έχει γεννήσει εξαιρετικό και ενδιαφέρον. Τελευταίο πνευματικό παιδί: «Οι μπουάτ της Πλάκας» (ΕΝΤΥΠΟΙΣ). Έλειπε από την ελληνική βιβλιογραφία. Υπήρχαν ως τώρα μόνο σκόρπιες αφηγήσεις των μετόχων και των θεατών αυτής της μνημειώδους μελωδικής και όχι μόνο μυσταγωγίας, που γέννησε το Νέο Κύμα και γενικά το ευρύτερο με πολιτιστική έννοια κίνημα σφραγίζοντας συγχρόνως ανεξίτηλα την λαϊκή μας μούσα. Τώρα κρατάμε στα χέρια εν σώματι το κέντρο παραγωγής και ψυχαγωγίας σε νοσταλγικό ταξίδι αλλά και πυξίδα για το σήμερα της μουσικής μας.

Ο φίλος Κώστας Παπασπήλιος ψάχνεται συνεχώς, θα έλεγα τρώγεται με τα ρούχα του και όποιος κάνει έτσι κάτι πάντα βγάζει καλό. Δεν θα μιλήσω για άλλες πολυδαίδαλες δράσεις, από το 1982 στην Τοπική Αυτοδιοίκηση επί σειρά ετών αντιδήμαρχος Βριλησσίων, από το 1990 στις τηλεοπτικές παραγωγές για μουσική, κινηματογράφο και εν γένει πολιτιστικά ζητήματα, για το πλούσιο συγγραφικό του έργο. Γνωστό είναι ότι δεν γουστάρω να λιβανίζω τους φίλους μου. Ούτε και θα έγραφα αναλυτικά για το εν λόγω βιβλίο, όπως δεν έγραψα και για τ’ άλλα του. Εδώ, όμως με εξιτάρει το θέμα, γιατί είναι κομμάτι από την ζωή μας και μάλιστα από τα πρώτα μας και πιο όμορφα χρόνια, που επηρεάζουν τα κατοπινά μας βήματα, εδώ έχουν βαθιές ρίζες κατοπινές εμπνεύσεις και αρκετές έως σήμερα ανατάσεις.

Δεν ξέρω αν αυτό λέει κάτι, πολύ αμφιβάλλω, στην σημερινή νεολαία. Για μας, όμως, είναι το άπαν και τότε, που το ζούσαμε και σήμερα, που πολύ το νοσταλγούμε διάγοντας δεύτερη εφηβεία! Είναι ο ισχυρότερος λόγος για τον οποίο προτείνω σε νεώτερες γενιές να διαβάσουν το βιβλίο του Κώστα Παπασπήλιου. Οι «μπουάτ της Πλάκας» κλείνουν και την πολύτιμη εμπειρία-δεν λέω γνώση, μου φαίνεται μάλλον επιφανειακό όταν μιλάμε για ζωή-του Βαγγέλη Ντίκου, που έχει γράψει την ιστορία της περίφημης «Απανεμιάς», ως στις μέρες μας ακμάζει. Παραφράζοντας την ρήση του Νότη Μαυρουδή, άλλου εργάτη-δουλευτή του Νέου Κύματος, που προλογίζει το βιβλίο, Οι μπουάτ της Πλάκας ήταν το διαχρονικό συναίσθημα της δεκαετίας του 1960, που σφραγίζει τότε και σήμερα το ελληνικό τραγούδι. Μολονότι υπάρχουν προφανώς κι άλλες σφραγίδες εξίσου ανεξίτηλες και καρπερές αυτό είναι στα υπέρ, προίκα μεγάλη σύμπαντος του τραγουδιού μας. Να σημειώσω και δυο προλογικά ποιήματα του Λάκη Τεάζη και του Δημήτρη Ιατρόπουλου.

Μιλήσαμε ήδη για όμορφο ταξίδι. Αυτό κάνει, με μεγάλη κατά την γνώμη μου επιτυχία ο Κώστας Παπασπήλιος. Σε ταξιδεύει στην συνοικία των θεών, στην Πλάκα, σε κρίσιμη πολιτικά, κοινωνικά και πολιτιστικά εποχή. Θέλω να πω ότι για την «Απανεμιά» και τις «Εσπερίδες» λόγου χάρη, θα μπορούσε να γράψει κανείς πολύτομη εγκυκλοπαίδεια, για την ιστορία, τα καλλιτεχνικά σχήματα, τους θαμώνες, καθημερινά περιστατικά, για το τότε κυνήγι με την εξουσία, για μελωδικές επιτυχίες, ιδιορρυθμίες καλλιτεχνών, για το κλίμα ολόκληρης σημαδιακής εποχής. Σε μικρότερο βαθμό θα μπορούσε κανείς να κάνει το ίδιο για σχεδόν όλες τις μπουάτ. Προσέξτε τώρα: Ο φίλος μου ο Κώστας σε λιγότερο από 200 σελίδες «μιλάει» για τον πολιτιστικό θαύμα της Πλάκας, τα κύτταρα πολιτισμού (μπουάτ) με πρωτότυπες αφηγήσεις και μοναδικό φωτογραφικό υλικό. Μόλις τελειώσεις το βιβλίο του έχεις την βεβαιότητα ότι ταξίδεψες και συ στην θρυλική εποχή-ποιος ξέρει;-ίσως και να ήσουν εκεί νοερά, και αρχίζει το άλλο ταξίδι της νοσταλγίας, αλλά και η υπόγεια σύγκριση τότε και τώρα. Και η έμπνευση….

Νομίζω ότι πολύ σωστά και εύστοχα διάλεξε τον δύσκολο, ας πούμε τον αφαιρετικό ταξιδιάρικο τρόπο. Επέλεξε τα μαγαζιά, ακόμα και την σειρά, που τα παραθέτει, τα πρόσωπα, τα περιστατικά, την ατμόσφαιρα ώστε να συνθέσει κινηματογραφική ταινία. Δεν ξέρω αν είναι λίγο υπερβολικό, αλλά εγώ, που διάβασα το βιβλίο, απήλαυσα με την μία, κυριολεκτικά το ρούφηξα μέσα σ’ ένα βράδυ γιατί από την πρώτη σελίδα ίσα με την έσχατη, από το «Συμπόσιο» και την «Απανεμιά» είχα εξαίσια αίσθηση ότι κείνα τα όμορφα χρόνια γύρισαν προς στιγμήν πίσω και περιοδεύω μια νύχτα στην Πλάκα και στο Νέο Κύμα, δρόμο, το δρομάκι, σκαλάκι το σκαλί… Δεν το γράφω τυχαία. Μου συνέβη εμένα απλά κι αυθόρμητα, που όπως να το κάνουμε έχω φάει με το κουτάλι την ελληνική μουσική, που έζησα τον καιρό της «Απανεμιάς», του «Ζουμ», του «Θεμέλιου», του «Σκορπιού»…

Όχι δεν είναι η νοσταλγία, η μελαγχολία της χαμένης ή της ξεχασμένης νιότης! Είναι η αδιάλειπτη συνέχεια, όσο αναπνέω (πάντα χωρίς μάσκα στα χρόνια Κορωνοϊού). Ότι για αυτό δίνουμε στο δύσκολο, πλαστικό σήμερα, ακόμα διαχρονικά έργα, επειδή έχουμε τέτοιες γερές ρίζες σαν αυτές της Πλάκας, της συνοικίας των θεών και των υπέροχων τραγουδιών τους. Οι σκέψεις κυριάρχησαν με το βιβλίο του Κώστα Παπασπήλιου «Οι μπουάτ της Πλάκας» (ΕΝΤΥΠΟΙΣ, εκδόσεις) και προς επίρρωση των ανωτέρω κατά τα ξημερώματα της ίδιας νύχτας, ολοκλήρωσα και ένα ποίημα, αλλά αυτό είναι στα προσεχώς… Το σημειώνω, όμως, για να δείξω έμπρακτα ότι τα παλιά τ΄ απολαμβάνεις έντονα κι αυτά με την σειρά τους το ανταποδίδουν, εμπνέουν. Όχι νοσταλγικά, αλλά ρεαλιστικά, σημερινά και μελλοντικά. Καλή είναι η νοσταλγία αλλά μόνο ως αφετηρία ανάτασης και δημιουργίας.

 

             

Για αυτό πήρα αφορμή από το βιβλίο του Κώστα Παπασπήλιου, που δεν «πρέπει» να λείπει από καμιά βιβλιοθήκη, ιδιαίτερα μουσική, να μιλήσω για τα παλιά και τα τωρινά. Όχι μόνο, όχι πρωτίστως για να θυμηθούν οι παλιοί και να μάθουν οι νεώτεροι, όπως κοινότοπα γράφονται σε β βιβλιοκριτικές βαρετές, αλλά για ένα κορυφαίο λόγο: Για να εμπνευστούμε από τα παλιά, από το παρελθόν, που είχε κι αυτό μεγάλα κουσούρια, αλλά ο πανδαμάτωρ χρόνος κρατά πάντα μόνο τον ανθό! Να εμπνεόμαστε για να υδροδοτούμε το στείρο παρών και το ποιος ξέρει μέλλον…

 

28 Αυγούστου 2020