Η τέχνη αποτελεί συχνά το βασικότερο μέσο να δίνεται η δυνατότητα έκφρασης των γεγονότων και συναισθημάτων, που βιώνουν οι άνθρωποι, διαδικασία η οποία μετρά αιώνες. Αποκορύφωμα υπήρξε η περίοδος μεταξύ των τελών του 18^ουκαι των αρχών του 19^ου αιώνα, κατά την οποία οι τέχνες επηρεάστηκαν σημαντικά από τα μεγάλα γεγονότα της εποχής, όπως η αστικοποίηση, η βιομηχανική επανάσταση και η τεχνολογική εξέλιξη.  Με αφορμή την ανείπωτη τραγωδία των Τεμπών, τις φωτογραφίες με τους διακόσιους της Καισαριανής  και το κύμα της καλλιτεχνικής διαμαρτυρίας, που ξεσήκωσε, θα γίνει αναφορά σε παραδείγματα στα οποία τόσο η ζωγραφική όσο και η αρχιτεκτονική αλλά και η μουσική χρησιμοποιήθηκαν για να εκφράσουν το τραγικό, το αλλόκοτο και την παραφροσύνη.

Από τις αρχές έως και τα μέσα του 19^ου αιώνα, στα πλαίσια ενός κύματος σημαντικών κοινωνικών, οικονομικών και πολιτικών εξελίξεων, αναπτύχθηκε το ρεύμα του Ρομαντισμού, οι εκπρόσωποι του οποίου εξυμνούσαν όχι μόνο το ένστικτο και την Φύση, αλλά παράλληλα και την αντίσταση του ανθρώπου απέναντι στην καταπίεση χρόνων. Βασικός στόχος των καλλιτεχνών του εν λόγω ρεύματος υπήρξε η απόλυτη απόδοση της ψυχικής κατάστασης του ανθρώπου, με ταυτόχρονη πρόκληση συναισθημάτων έξαρσης στους θεατές. Κύριος εκπρόσωπος του ρεύματος αυτού είναι ο Φρανσίσκο Γκόγια, από τα σημαντικότερα έργα του αποτελούν: «Οι εκτελέσεις της 3^ης Μαΐου 1808», πίνακα που φιλοτέχνησε το 1814. Πρόκειται για πραγματικό τραγικό συμβάν, την εκτέλεση 300 Μαδριλένων από τον Ναπολέοντα. Η εκτέλεση των ανθρώπων αυτών ήταν τελείως τυχαία και όχι ως ποινή, γεγονός, που καθιστά τον πίνακα ιστορική μαρτυρία.

Βασικό γνώρισμα του έργου είναι η συγκίνηση, που προκαλεί, καθώς και η χρήση πλατιών και ρευστών πινελιών. Χαρακτηριστικά είναι τα έντονα χρώματα, τα οποία απέδιδε με την χρήση τεχνοτροπιών του Ρομαντισμού. Το τραγικό και άδικο γεγονός πλαισιώνεται από το δραματικό φως της νύχτας, γεγονός, που εντείνει περισσότερο την συγκίνηση στον θεατή. Οι μορφές είναι αποδομένες με τρόπο, που είναι εμφανής ο συλλογικός ηρωισμός των ανθρώπων αυτών, στοιχείο της ρομαντικής στοχοθεσίας. Ο Γκόγια παρουσιάζει τους ανθρώπους ως ήρωες, παρά το γεγονός ότι έμπρακτα ήταν ηττημένοι. Επίκεντρο του πίνακα αποτελεί  άντρας με τεντωμένα χέρια, έμμεση αναφορά στον Χριστό στον σταυρό, ο οποίος αποτυπώνει στο πρόσωπο του όλη την φρικαλεότητα της στιγμής, η οποία προκύπτει από την άδικη εκτέλεσή του, μολονότι αθώος. Η στάση των εκτελεστών του Ναπολέοντα κάνει ισχυρότερα τα βάσανα των θυμάτων. Φαίνονται αμέτοχοι, πλήρως ανεπηρέαστοι από το μαρτύριο των ανθρώπων δίπλα τους.

Κατά τον 20ό άρχισε να αναπτύσσεται περίοδος σταθερότητας ως αποτέλεσμα της μεγάλης εξέλιξης της επιστήμης και της τεχνολογίας. Ωστόσο σε αυτή την εποχή  συντελέστηκαν δύο παγκόσμιοι πόλεμοι, οι οποίοι είχαν ως συνέπεια μεγάλο αριθμό θυμάτων. Αντίστοιχα και η τέχνη προσαρμόστηκε στα τραγικά και ραγδαία γεγονότα, τα οποία συνέβαλαν και στην ανάπτυξη μεγάλου αριθμού καλλιτεχνικών ρευμάτων απαλλαγμένων από τους συμβατικούς και συντηρητικούς κανόνες του Κλασικισμού και του Ρομαντισμού. Υιοθέτησαν νέα τεχνικά και μορφικά ιδιώματα, τα οποία είχαν βασικό στόχο την αποτύπωση της σχέσης του ανθρώπου με την πραγματικότητα στην οποία ζει. Παράδειγμα ξεχωριστό τέτοιου καλλιτέχνη αποτελεί ο Πάμπλο Πικάσο, ο οποίος αντιλαμβανόταν την τέχνη τόσο ως κάτι αντινατουραλιστικό όσο και ως κάτι αναπαραστασιακό. Μέσα από την άποψη αυτή αναπτύχθηκε η ιδέα του Κυβισμού σύμφωνα με την οποία το έργο δεν είναι μόνο αυτό, που φαίνεται και προβάλλει.

Από τα σημαντικότερα έργα του Πικάσο, όπου αποτυπώνεται η φρίκη του πολέμου είναι η «Γκερνίκα» με θέμα τον βομβαρδισμό της ομώνυμης πόλης από Γερμανούς, συμμάχους του Φράνκο. Ο ζωγράφος αποτυπώνει με την τεχνική του Κυβισμού τόσο την αγωνία όσο και την δυστυχία του πολέμου. Οι μορφές είναι κατακερματισμένες και ο χώρος του μη καθορισμένος, όπως συμβαίνει και στον πόλεμο. Επίκεντρο του έργου αποτελεί μεγάλη πυραμίδα, η οποία κορυφώνεται σε μία λάμπα πετρελαίου. Τόσο η γυναίκα στην αριστερή πλευρά του πίνακα, που θρηνεί το παιδί της όσο και η γυναίκα στη δεξιά πλευρά η οποία κρατά το φανάρι, αλλά και το χέρι του νεκρού στρατιώτη, που σφίγγει ακόμα το σπαθί του, συμβολίζουν απόλυτα την φρίκη του πολέμου και ταυτόχρονα τον ηρωισμό.

Όσον αφορά την αρχιτεκτονική, από τα σημαντικότερα αρχιτεκτονικά ρεύματα, που χαρακτήρισαν την εκκλησία και συνέβαλαν στην προώθηση των στόχων τους, ήταν η Γοτθική και η Μπαρόκ αρχιτεκτονική. Αρκετοί γοτθικοί ναοί δημιουργήθηκαν μεταξύ 12^ου και 13^ου αιώνα, οι οποίοι είχαν ως βασικά υλικά κατασκευής το γυαλί και την πέτρα. Οι τοίχοι αντικαταστάθηκαν από τόξα, νευρώσεις και αντιρήδες, αλλά και από μεγάλα παράθυρα με υαλογραφήματα, τα οποία με την σειρά τους αντικατέστησαν μεγάλο μέρος των τοιχογραφιών και τα οποία επέτρεπαν την είσοδο του φωτός στον ναό. Το γεγονός αυτό δημιουργούσε στους πιστούς το αίσθημα της εξαΰλωσης και της πνευματικής τους ανάτασης. Παράδειγμα Γοτθικής αρχιτεκτονικής αποτελεί το Άγιο Παρεκκλήσιο στο Παρίσι. Διώροφος ναός, χαρακτηρίζεται από μεγάλο αριθμό υαλογραφημάτων, τα οποία κοσμούν τα παράθυρα. Το φως που εισέρχεται στον ναό δημιουργεί απόκοσμη ατμόσφαιρα.

Το ύψος που έχει ο ναός εξυπηρετεί τον στόχο της Γοτθικής αρχιτεκτονικής ο οποίος είναι η ανάταση των πιστών στην άυλη ύπαρξη. Η Μπαρόκ αρχιτεκτονική είχε ως βασικό στόχο την υποβολή των πιστών στην ουράνια δόξα έχοντας όμως αυτή την φορά ως μέσο τον πλούτο. Μέσα από αυτόν και από την γενικότερη διακόσμηση των ναών δημιουργούνταν στους πιστούς εικόνες ψευδαίσθησης. Παράδειγμα η εκκλησία, που οικοδόμησε ο Φραντσέσκο Μπορομίνι, Αγία Αγνή, η οποία χαρακτηρίζεται από αρκετά Μπαρόκ στοιχεία, που συνδυάζονται με την λειτουργία, του ναού, η οποία έγκειται στο να αναδείξει την υπερβατικότητα του θεού για την προστασία του κόσμου. Τόσο ο θόλος, όσο και οι πύργοι και η πρόσοψη της Αγίας Αγνής καθιστούν φανερή την επιθυμία τού αρχιτέκτονα να συνδυάζει διάφορες αρχιτεκτονικές φόρμες. Αναφορικά με την δομή του ναού το τετραγωνικό σχήμα του πρώτου ορόφου και το στρογγυλό σχήμα του δεύτερου και η μεταξύ τους σύνδεση με τεθλασμένο θριγκό δημιουργούν στους πιστούς ψευδαισθητικές εικόνες, αυξάνοντας ακόμα περισσότερη την δραματική ένταση, που νιώθουν στην θέαση του. Η Αγία Αγνή συνδέεται άμεσα με το μεγαλείο, σύνδεση, που ενισχύεται με τους κίονες στην πρόσοψη της. Στο εσωτερικό ο ναός χαρακτηρίζεται από νωπογραφίες, μαρμάρινα ανάγλυφα και γύψινα επιχρυσωμένα. Δημιουργούν στους πιστούς άκρως πολυτελές θέαμα, προκαλώντας συγκίνηση και συνάμα κατάνυξη, καθώς δημιουργείται η αίσθηση ότι προσεγγίζουν το θείο.

Η Μουσική αποτελεί ένα ακόμη μέσο τέχνης το οποίο συχνά χρησιμοποιείται για να εκφράσει συναισθήματα και γεγονότα. Κατά τον 17^ο αιώνα από τα βασικότερα είδη υπήρξε η Όπερα μέσω της οποίας προκαλούνταν στο κοινό έντονο συναίσθημα, το οποίο συχνά έπαιρνε χαρακτήρα τραγικό. Η Όπερα αποτέλεσε τον συνεκτικό κρίκο μεταξύ ηθοποιίας, φωνητικής, οργανικής μουσικής, σκηνογραφίας, ποίησης, θεάτρου και κοστουμιών. Κατά την περίοδο του Μπαρόκ, στην Αγγλία το είδος της Όπερας, που αναπτύχθηκε, ήταν η Ιταλική, με πρωτοπόρο τον Χένρι Πέρσελ και το έργο του «Διδώ και Αινείας». Επίκεντρο της θεματολογίας είναι ο ποιητής Βιργίλιος και ένα επεισόδιο από την «Αινειάδα». Πρόκειται για τον Αινεία, ο οποίος ναυάγησε στην Καρχηδόνα, και την Διδώ, η οποία τον ερωτεύτηκε. Παρά το γεγονός ότι και εκείνος ένιωθε το ίδιο, είχε χρέος να εκτελέσει την εντολή των θεών, να επιστρέψει στην Ιταλία και να ιδρύσει την Ρώμη. Η Διδώ αφήνει τον Αινεία να φύγει, γνωρίζοντας και η ίδια το χρέος, που έπρεπε να ξεπληρώσει. Κορύφωση του έργου αποτελεί ο θρήνος της Διδούς σε ελάσσονα τρόπο, όπου προσδίδει  μελαγχολία λόγω των διαστημάτων της κλίμακας. Υποβαστάζει ένα οστινάτο, δηλαδή ένα σταθερό πεντάμετρο βάσιμο, το οποίο με κατιούσα χρωματική κλίμακα εντείνει ακόμα περισσότερο τον θρήνο της κοπέλας.

Αναφορά αξίζει να γίνει και στην Όπερα της περιόδου του Ρομαντισμού, η οποία εξίσου έπαιζε σημαντικό ρόλο ως προς την επιρροή των συναισθημάτων του θεατή. Σημαντικός εκφραστής υπήρξε ο Τζουζέπε Βέρντι και η  «Τραβιάτα» του, έμπνευση της οποίας υπήρξε «Η κυρία με τις Καμέλιες» του Αλέξανδρου Δουμά. Κεντρικός χαρακτήρας είναι εταίρα, η Βιολέτα Βαλερύ, η οποία ερωτεύεται νεαρό από την καλή κοινωνία της Προβηγκίας, τον Αλφρέδο Ζερμόν. Πάσχει από φυματίωση αλλά ζει τον έρωτά της με τον Αλφρέδο στην βίλα του. Η ευτυχία τους διακόπτεται από την επέμβαση του πατέρα του νεαρού, ο οποίος παρακαλεί την Βαλερύ να αφήσει τον γιο του, διότι η σχέση τους θα καταστρέψει το όνομά του. Η κοπέλα φεύγει, επιστρέφει στον Βαρώνο Ντουφόλ, με τον οποίο διατηρούσε ερωτική σχέση. Ο Αλφρέδος, σε συνάντηση με την Βαλερύ σε μία γιορτή, την κατηγορεί για προδοσία, εξωτερικεύει κάθε αίσθημα θυμού και ζήλιας. Αυτό οδηγεί τον Βαρώνο να ζητήσει τον νεαρό σε μονομαχία. Η ένταση της στιγμής αποδίδεται απόλυτα από την μουσική υπόκρουση η οποία χαρακτηρίζεται από μοτίβο, το οποίο επαναλαμβάνεται. Χαρακτηριστικό το fortissimo, όπου ο ακροατής αντιλαμβάνεται την ένταση και την τραγικότητα μέσω των διαστημάτων που ρέπουν προς το τέλος. Η σκηνή κλείνει με τους πρωταγωνιστές να εξωτερικεύουν δυνατά τα συναισθήματά τους. Όταν ωστόσο αποκαλύπτεται ότι υπεύθυνος για την τραγωδία είναι ο πατέρας του Αλφρέδου είναι πια αργά, καθώς η Βαλερύ πεθαίνει στη αγκαλιά του από την ασθένεια της πριν προλάβουν να ζήσουν ευτυχισμένοι.

Αυτό που συμπερασματικά προκύπτει και από τα αναφερθέντα δείγματα είναι πως η τέχνη, σε κάθε της μορφή, αποτελεί σημαντικό εργαλείο έκφρασης και πρόκλησης έντονων συναισθημάτων στο κοινό αναφορικά με γεγονότα και συμβάντα κοσμικά είτε θρησκευτικά. Πολλές είναι οι φορές, που αποτυπώνει την τραγωδία, είτε αυτή προκύπτει ως αποτέλεσμα της μοίρας, όπως Βέρντι, είτε μέσα από έναν πόλεμο, όπως ο Πικάσο. Η αρχιτεκτονική, από την άλλη μεριά, χρησιμεύει για πρόκληση δέους και σεβασμού του πιστού απέναντι στο θείο. Σε κάθε περίπτωση, η τέχνη αποτελεί ένα είδος έκφρασης και διεξόδου κάθε συναισθήματος, το οποίο δεν μπορεί να εκφραστεί με λόγια.