Το «Προδομένο Μεσολόγγι» του Σπύρου Αλεξίου, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Τόπος» είναι η πιο ολοκληρωμένη και ώριμη ιστορική εργασία από τις πολλές, που κυκλοφόρησαν φέτος με αφορμή την συμπλήρωση 200 χρόνων από την ηρωική Έξοδο των Ελεύθερων Πολιορκημένων. Οι πλείστες όσες, όταν υπερβαίνουν το εθνικιστικό παραλήρημα, περιορίζονται στο αναμάσημα γνωστών εν πολλοίς σχολικών στοιχείων με στόχο να αναδειχτεί, έτσι νομίζουν, τρομάρα τους!-ο εκ φύσεως ηρωισμός του «λαού» μας, που με όλες τις ήττες και αντιξοότητες θριαμβεύει στα πεδία της Ιστορίας φωτίζοντας τον κόσμο!-στην ουσία μόνο τα μυαλά κουφιοκέφαλων ερευνητών και λοιπών «ειδικών» επί παντός επιστητού. Ο Σπύρος Αλεξίου, έχει δείξει, παρουσιάσαμε και πρότερες δουλειές του, ότι προσεγγίζει συστηματικά το αντικείμενο κάθε μελέτης, το ερευνά σε βάθος με αφετηρία κυρίως τα γυμνά ιστορικά γεγονότα και τις δράσεις των πρωταγωνιστών. Φυσικά και κρίνει με βάση κατά το μάλλον ή ήττον προοδευτική αντίληψη αναδεικνύοντας τις τραγικές αντιφάσεις όχι μόνο της πολιορκίας και της κατάκτησης του Μεσολογγίου από τους Τούρκους αλλά και πώς αυτή επιδρά σε αυτό, που αποκλήθηκε Ελληνική Επανάσταση του 1821.
Παρόλο, που ο συγγραφέας αποδέχεται την Επανάσταση του 1821, που οδήγησε στην γέννηση του ελληνικού κράτους διαβάζοντας σε βάθος το βιβλίο, εξετάζοντας πίσω από τις λέξεις, τις εκτιμήσεις, τις προθέσεις και τα γεγονότα, προκύπτει κατά τρόπο πανηγυρικό, δικαιώνονται οι αιρετικοί, που υποστηρίζουν, πρωτίστως αποδεικνύουν ότι δεν υπήρξε Επανάσταση του 1821, που δημιούργησε ανεξάρτητο και ελεύθερο κράτος. Ήταν μόνο ανάπηρη, βαθειά προβληματική και προδομένη ως εκ της φύσεώς της, αντιφατικών συμφερόντων τοπική εξέγερση, που χρησιμοποιήθηκε από τις τότε μεγάλες του κόσμου δυνάμεις στον λυσσασμένο τους καυγά τί θα προκύψει από την διάλυση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και ποιος θα επωφεληθεί τα μάλα σε εδάφη και επιρροή. Το έχουμε ξαναδεί το έργο και δεν φταίνε οι ερευνητές. Θέλοντας να κάνουν με επιστημονική συνέπεια, χωρίς να εθελοτυφλούν την δουλειά τους, πέφτουν στην αμείλικτη Ιστορία. Το ίδιο δεν γίνεται με τον δήθεν εμφύλιο του 1944 – 1949. Ακόμα και οι ηττημένοι, κυρίως αυτοί, δέχονται έως τώρα το εμφύλιο παραμύθι, δεν τολμούν να μιλήσουν για αιματηρή επέμβαση των Αγγλοαμερικάνων και κατάκτηση της ελευθερωμένης από το Ε.Α.Μ. και τον Ε.Λ.Α.Σ. Ελλάδος, την οποία κατέχουν και εξουσιάζουν και σήμερα.
Έχουμε γράψει σχετικά και μισούμε τις επαναλήψεις, αλλά εν πάση περιπτώσει δείτε το άρθρο μας για τον Δημοκρατικό Στρατό Ελλάδας, μια και αυτός έχει επέτειο, και την εν γένει στάση του Κ.Κ.Ε. Ούτε παρουσιάζοντας το εξαιρετικό βιβλίο του Σπύρου Αλεξίου για το «Προδομένο Μεσολόγγι», κάνουμε άσχετη και εξυπνακίστικη αναφορά στον υποτιθέμενο Εμφύλιο Πόλεμο του 1944-1949. Για θυμηθείτε οι παλιότεροι, πόσο από τα μαθητικά χρόνια μας ακόμα δάσκαλοι, καθηγητάδες, βιβλία και δη η ξενόδουλη εξουσία μάς ζάλιζαν τον έρωτα, για να μην το πούμε λαϊκά μάς έπρηζαν τους όρχεις, με το σαράκι της Φυλής, που είναι ο διχασμός και οι εμφύλιοι σπαραγμοί! Φυσικά όταν μιλούν για εθνική ενότητα, ομοψυχία και άλλες μπούρδες εννοούν απόλυτη και τυφλή υποταγή στα ξένα αφεντικά, τώρα πια στους φονιάδες των λαών Αμερικάνους. Και τα γεγονότα στο Μεσολόγγι, ιδιαίτερα τα πριν και μετά, στιγματίζονται στους σχολικούς πανηγυρικούς ακόμα από ανιστόρητη εμφύλια φιλολογία.
Εμείς επιμένουμε: Διαβάστε αυτό το σημαντικό αυτό βιβλίο του Σπύρου Αλεξίου για να πεισθείτε και οι πιο δύσπιστοι για το αν έγινε και ποιο χαρακτήρα είχε η εξέγερση του 1821. Για να ενημερωθείτε με αδιάσειστα στοιχεία τί ακριβώς συνέβη στο Μεσολόγγι, πώς προδόθηκε και από ποιους; Για παράδειγμα: Παραθέτει ο συγγραφέας πλούσια και τεκμηριωμένα στοιχεία για τα συμβάντα, για ό,τι αποκαλούνται συμβατικά, λαθεμένα εμφύλιες συρράξεις. Για ποιες εμφύλιες μάχες (και για ποια Επανάσταση του 1821) να μιλήσουμε, όταν ένας ήταν πράκτορας των Άγγλων, ο άλλος των Ρώσων, ο τρίτος των Γάλλων; Η επανάσταση, ο εμφύλιος πόλεμος έχουν συγκεκριμένες βασικές ιστορικές και κοινωνικές συντεταγμένες, τις έχουμε παλαιόθεν αναφέρει συνοπτικά και μισούμε τις επαναλήψεις.
Επιστέφουμε στο «Προδομένο Μεσολόγγι», προλογίζει ο Παντελής Μπουκάλας, για να σταθούμε στην μέθοδο του Σπύρου Αλεξίου να προσπαθεί να δίνει οικουμενική δομή και διάσταση στις μελέτες ξεψαχνίζοντας τις συνθήκες, που συμβαίνει το γεγονός και τις προθέσεις των πρωταγωνιστών. Ιστορεί συνοπτικά την πορεία της πόλης πολύ πριν το 1821, αφότου εμφανίζεται οργανωμένος οικισμός στην λιμνοθάλασσα, δίνει άλλες διαφωτιστικές λεπτομέρειες, περνάει στα Ορλωφικά, στην Φιλική Εταιρεία, στην ζωή της πόλης πριν την «Επανάσταση του 1821» και στην συμμετοχή της σε αυτήν, στην άφιξη του πράκτορα των Άγγλων Μαυροκορδάτου στην Ελλάδα και γενικά σε όλα τα γεγονότα, που προηγούνται της πρώτης, κυρίως της δεύτερης πολιορκίας της ιστορικής και τραγικής πόλης. Μια άλλη σημαντική συνεισφορά του Σπύρου Αλεξίου είναι η αδρή περιγραφή, αξιολόγηση πολιτικών, στρατιωτικών, κοινωνικών ισορροπιών. Κλέφτες, αρματωλοί, Αλή Πασάς, ελληνοαλβανική συμμαχία, ο αμφισβητούμενος… πρίγκιπας, οι πριν το Μεσολόγγι ήττες και καταστροφές… Έτσι ο αναγνώστης εισέρχεται πλήρως εξοπλισμένος και ιστορικά πληροφορημένος για την πολιορκία «σε τούτο το αλωνάκι». Μην περιμένετε να σας πούμε όλη την ιστορία, ποτέ δεν το κάνουμε! Πολλά ήδη σας είπαμε, ακριβώς γιατί η εργασία του Σπύρου Αλεξίου από τις πρώτες της σελίδες «τσιγκλίζει» τον προβληματισμό, όχι μόνο για αυτό καθαυτό το ερευνώμενο γεγονός αλλά κυρίως για τα γύρω-γύρω.
Ο Σπύρος Αλεξίου γεννήθηκε στην Αθήνα. Είναι απόφοιτος της Φιλοσοφικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου της Θεσσαλονίκης, Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας. Εργάζεται ως φιλόλογος στην ιδιωτική εκπαίδευση και ως επιμελητής εκπαιδευτικών βιβλίων. Είναι συνεργάτης τηw ιστοσελίδας: kommon.gr. Από τις εκδόσεις Τόπος κυκλοφορούν και άλλα του βιβλία: «21 ρωγμές στην επίσημη ιστορία του 1821» (2021). «Μεγάλη Ιδέα 1844-1922. Από τους εθνικούς μύθους στην φωτιά της Σμύρνης» (2022). «Ένας Θρύλος με πολλά πρόσωπα. 100 χρόνια Ολυμπιακός» (2024).
Καλοκαίρι, διακοπές, ευκαιρία για ιστορική ανάταση σε ωραία σε γενικές γραμμές και απλή γλώσσα, που δεν σε αφήνει να το παρατήσεις το βιβλίο, να δεις που το πάει ο συγγραφέας, είναι άλλωστε μόνο καμιά τρακοσάρια σελίδες. Κλείνουμε με ερώτημα: Η άδικη θυσία του Μεσολογγίου, που μπορούσε να σωθεί, σύμβολο για τους λαούς του κόσμου και εργαλείο για τους μεγάλους του κόσμου στις ολέθριες λύσεις τους για την καταρρέουσα Οθωμανική Αυτοκρατορία, επέδρασε στην ανοχή από τους ξένους για την δημιουργία αυτού, που αποκλήθηκε Ελληνικό κράτος. Μήπως η εξέλιξη στο Μεσολόγγι δεν στοιχειοθετεί και τί σόι Πολιτεία συγκροτήθηκε, πέρα και παράλληλα από την ανύπαρκτη Επανάσταση; Μήπως: «Ένα Κράτος Φάντασμα»-κατά τον Κάρολο Μαρξ. «Το αθλιέστερον Προτεκτοράτον»-κατά Ελένη Βλάχου. «Το πιο φρικτό πειραματόζωο, η αποικία Γκραικυλία»-κατά Ηλία Βολιότη-Καπετανάκη; Έσχατη τραγική εικόνα: Ο Λόρδος Βύρων ετοιμοθάνατος (Απρίλιος του 1924) στο εξεγερμένο Μεσολόγγι και από πάνω από το κρεβάτι του σαν τις σφίγγες οι εγχώριοι κατσαπλιάδες, οπλαρχηγοί, πολιτικοί και άλλοι απατεώνες να… στήνουν μηχανή για να του φάνε ό,τι απέμεινε από τα λεφτά του!
